Uitleg en verklaringen van het Zee-journaal

Zie hier voor de kolommen van de hier onderstaande originele afbeelding uit het Zee-journaal "Zeilende in de Indische Zee" van 25 en 26 juli 1867.

1e kolom:

D & Datum: Dag en Datum. Hier dus: donderdag 25 juli.

2½ Str.NWg: 2½ streken Noord-westering. Dit is de opgave van de miswijzing van het kompas waarmee rekening werd gehouden. De Noordwestering is de variatie (hoek tussen de ware en magnetische Noordrichting) wanneer het magnetisch Noorden ten Westen van het ware Noorden valt. De kompasroos is hierbij in 32 streken verdeeld.

De kompasroos verdeeld in 32 streken.

81 Etmaal: het was hier de 81ste dag na vertrek uit Amsterdam.

2e kolom:

W: Wacht, die verdeeld wordt in periodes van 4 uur, te weten:

A: Achtermiddag-wacht van 12.00 tot 16.00 uur

P: Platvoet-wacht van 16.00 tot 20.00 uur

E: Eerste-wacht van 20.00 tot 24.00 uur

H: Honden-wacht van 00.00 tot 04.00 uur

D: Dag-wacht van 04.00 tot 08.00 uur

V: Voormiddag-wacht van 08.00 tot 12.00 uur

De Eerste wacht begon dus om 20.00 uur bij het lezen van de rol. Omdat de houten zeilschepen altijd min of meer water maakten, was het bij sommige schepen zelfs noodzakelijk om bij de aanvang van elke wacht, dus om de 4 uur, eerst het schip "lens" te pompen.

De tijdsverdeling op een schip werd aangegeven in halve uren door slagen op de scheepsbed, waarbij op elke wacht opnieuw begonnen werd. Eén slag na het eerste half uur tot 8 slagen (*einde van de 4 uur durende wacht). Het glas was een zandloper, dat elk half uur werd omgekeerd. Rond 1810 deed de chronometer zijn intrede en werd de tijdmeting een stuk betrouwbaarder.

3e kolom:

M: Opgave van het "verheid" (afgelegde afstand) in zeemijlen per wacht. Een zeemijl is de lengte van een boog van de meridiaan of 1/60 deel dan een breedtegraad en komt overeen met 1852 meter. Een knoop is de vaart van een zeemijl per uur. Gedurende b.v. de Platvoet-wacht werd er een afstand van 5 zeemijlen (ruim 9 km) in 4 uur door het schip afgelegd. Men voer dus gemiddeld 1¼ knopen per uur.

4e kolom:

Beh. koers: Behouden koers, de koers die het schip in werkelijkheid volgt. Gedurende b.v. de Platvoetwacht was de werkelijke koers die werd aangehouden: O½N.

5e kolom:

Wind: richting waaruit de heersende wind kwam. Gedurende b.v. de Platvoetwacht had men met Noord-Oosten wind te maken.

6e kolom:

Aanmerkingen en Voorvallen:

Per wacht werden in deze kolom de aantekeningen per wacht geplaatst die van belang waren. Op 25 juli, gedurende de eerste wacht, schreef de kapitein: Aannemend (wind) 2 riven (riffen) en weerlicht ONS veel water.

Alle aantekeningen per etmaal werden afgesloten (b.v. op 26 juli, na het 82e etmaal) met de opgave van:

ZB 40° 9': de breedte (Zuider Breedte in graden en minuten).

ZO 59° 28': de gegiste lengte (Lengte West).

gobs 40° 17': de bevonden breedte door observatie vastgesteld.

Chr 61° 32': de bevonden lengte die m.b.v. een chronometer werd vastgesteld.

Barm 29.69: de stand van de barometer (luchtdruk).

Them 50: de stand van de termometer, uitgedrukt in Fahrenheit.

Hierna volgden de bijzonderheden en de opgave van de behouden koers (werkelijke richting), van het aantal afgelegde zeemijlen, van de stroomrichting en van de stroomsnelheid.

De benaming van de zeilen van een bark.